Masowa rzeź Polaków na Wołyniu. Ginęli od siekier, wideł i noży
fot. Instytut Pamięci Narodowej
83 lata temu Ukraińcy rozpoczęli# masową rzeź Polaków na Wołyniu.
9 lutego 1943 roku oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii dokonał rzezi ludności polskiej wsi Parośla I (woj. wołyńskie), w bestialski sposób mordując od 149 do 173 osób, w tym dzieci, kobiety i starców. Historycy uznają te krwawe wydarzenia za początek zbrodni wołyńskiej. Dowodzący napadem – Hryhorij Perehijniak – przed wojną był skazany przez polski sąd na dożywocie za zabójstwo.
Zbrodnię przeżyło zaledwie kilkunastu mieszkańców. Jeden z nich – małoletni wówczas Witold Kołodyński – wspominał, że wczesnym rankiem do jego rodzinnego domu wtargnęło kilkunastu uzbrojonych Ukraińców, którzy przedstawili się jako „ruska partyzantka”, planująca atak na mających przejeżdżać w okolicy Niemców. Nieproszeni goście rozkazali mieszkańcom żywić się przez cały dzień. Po przygotowaniu obiadu zażądali od domowników, aby położyli się na podłodze i pozwolili skrępować sobie ręce. Umotywowano to chęcią ich „ochrony” przed spodziewaną zemstą Niemców za rzekomą pomoc partyzantom. Niektórym Polakom takie tłumaczenie mogło się wydać wiarygodne, natomiast ci, którzy nie ufali „przebierańcom”, i tak nie byli w stanie stawić im oporu.
„Po dłuższym czasie do sypialni wszedł dowódca z miną bardzo zadowoloną, za nim kilku bandytów rozebranych do koszul, roześmianych. Dowódca powiedział nam: »Musicie się położyć, my was powiążemy, żeby Niemcy was nie skrzywdzili za przetrzymywanie i karmienie partyzantów«. Rozkazał położyć się twarzą do podłogi i nastąpiło bestialskie mordowanie, rąbaniem naszych głów siekierami. Oprawców było wielu, gdyż mordowano nas prawie jednocześnie. Mordercy przebywali w naszym domu w dalszym ciągu, ucztując” – relacjonował Kołodyński, który cudem uszedł z życiem.
Choć już od września 1939 r. Ukraińcy dokonywali morderstw na Polakach na Kresach, zbrodnia w Parośli była pierwszą zbrodnią o charakterze masowym. Rozpoczynała się „oczyszczuwalnoi antypols’koi akciji” – zaplanowane przez kierownictwo banderowskiej frakcji OUN ludobójstwo na Polakach na Wołyniu, Lubelszczyźnie, Polesiu i w Małopolsce Wschodniej.
Latem i jesienią 1943 r. terror OUN-UPA osiągnął olbrzymie rozmiary. Szczególnie krwawy był lipiec, a zwłaszcza niedziela 11 lipca 1943 r. Tego dnia o świcie oddziały UPA – często przy aktywnym wsparciu miejscowej ludności ukraińskiej – otoczyły i zaatakowały jednocześnie 99 polskich wsi. Doszło tam do nieludzkich rzezi ludności cywilnej i zniszczeń.
Wsie były palone, a dobytek grabiony. Badacze obliczają, iż tylko tego jednego dnia mogło zginąć ok. 8000 Polaków – głównie kobiet, dzieci i starców. Ludność polska ginęła od kul, siekier, wideł, noży i innych narzędzi, nierzadko w kościołach podczas mszy św. i nabożeństw.
Według ustaleń historyków w latach 1943–1945 z rąk ukraińskich nacjonalistów zginęło ogółem ok. 100 000 Polaków.
Instytut Pamięci Narodowej gromadzi informacje o pomordowanych w ramach Bazy Ofiar Zbrodni Wołyńskiej. Integralną częścią projektu jest interaktywna mapa zbrodni, na której oznaczono miejsca śmierci powiązane z danymi ofiar i faktami opisanymi w bazie.
Materiał: Instytut Pamięci Narodowej
Czytaj również
- Zaginął 7 lutego 1984 roku. Internowany, śledzony i zamordowany
- Dwóch spichlerzy nie udało się uratować. Pomagali strażacy z Nakła i Szubina
- Dzień Kryptologii. Złamali szyfr niemieckiej Enigmy
- Rocznica wybuchu powstania styczniowego. Największy polski zryw
- Dziś 106 rocznica. Włączenie Nakła do odrodzonego Państwa Polskiego
Dodaj komentarz
LOKALNY HIT
Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach
500PLN
Budowa hal
Ewidencja Importu Aut
2400 zł / rokPLN
KOBIZE
500PLN
Ochrona środowiska dla firm
od 50PLN
Klej Brokatowy 3D Neon 20 ml InterDruk Unicorn – Do Dekoracji
2,74PLN
Praca na wysokości
60PLN
Audyt środowiskowy
3000PLNPierwsza z czterech masowych deportacji. W bydlęcych wagonach
10 lutego 1940 roku władze sowieckie# przeprowadziły pierwszą z czterech masowych deportacji obywateli polskich, w czasie której według danych NKWD do północnych obwodów Rosji i na zachodnią Syberię wywieziono około 140 tys. osób!
(czytaj więcej)Dziś Światowy Dzień Chorego. Najważniejsze wsparcie
Światowy Dzień Chorego to święto #chrześcijańskie, ustanowione przez papieża Jana Pawła II (w liście do ówczesnego przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia kard. Fiorenzo Angeliniego) w dniu 13 maja 1992 roku – w 75 rocznicę objawień fatimskich.
(czytaj więcej)Europejski Dzień Numeru Alarmowego 112. Wiele zgłoszeń
11 lutego numer alarmowy #112 obchodzi swoje urodziny!
(czytaj więcej)Masowa rzeź Polaków na Wołyniu. Ginęli od siekier, wideł i noży
83 lata temu Ukraińcy rozpoczęli# masową rzeź Polaków na Wołyniu.
(czytaj więcej)
Komentarze (7) Zgłoś naruszenie zasad
Jarek Tusk, w dniu 10-02-2026 09:58:45 napisał:
odpowiedz
Kaktus, w dniu 10-02-2026 10:30:46 napisał:
odpowiedz
Otg, w dniu 10-02-2026 10:39:53 napisał:
odpowiedz
obywatelka, w dniu 10-02-2026 10:50:00 napisał:
odpowiedz
Popisowiec, w dniu 10-02-2026 11:27:07 napisał:
odpowiedz
Zdradek, w dniu 10-02-2026 11:35:40 napisał:
odpowiedz
Wirek, w dniu 10-02-2026 22:16:21 napisał:
odpowiedz
Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.
Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!